Έστειλε κατά λάθος 51.801 ευρώ σε φίλο, τα πήρε πίσω την ίδια ημέρα, αλλά πλήρωσε φόρο δωρεάς άνω των 20.700 ευρώ – Η απόφαση που αλλάζει τα δεδομένα
Μια τραπεζική μεταφορά που, σύμφωνα με τους εμπλεκόμενους, έγινε από λάθος εξελίχθηκε σε μια υπόθεση με ιδιαίτερο φορολογικό ενδιαφέρον, καθώς η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) έκρινε ότι ακόμη και η αυθημερόν επιστροφή των χρημάτων δεν αρκεί για να εξαφανίσει τη φορολογική υποχρέωση. Η απόφαση 1544/2026 αποτελεί πλέον οδηγό για παρόμοιες υποθέσεις, ξεκαθαρίζοντας πότε γεννιέται ο φόρος δωρεάς και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να ακυρωθεί.
Η υπόθεση αφορά μεταφορά χρημάτων ύψους 51.801 ευρώ μεταξύ δύο φίλων. Αν και το ποσό επιστράφηκε λίγες ώρες αργότερα στον αρχικό αποστολέα, η φορολογική διοίκηση θεώρησε ότι η δωρεά είχε ήδη ολοκληρωθεί και επέβαλε φόρο δωρεάς περίπου 20.720 ευρώ, καθώς οι φίλοι υπάγονται στη Γ’ κατηγορία συγγένειας, όπου εφαρμόζεται συντελεστής 40%.
Η μεταφορά που έγινε… φορολογική υπόθεση
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, ο αποστολέας ισχυρίστηκε ότι η μεταφορά πραγματοποιήθηκε εκ παραδρομής κατά τη διάρκεια τραπεζικής συναλλαγής και ότι ουδέποτε υπήρχε πρόθεση να δωρίσει το συγκεκριμένο ποσό.
Το λάθος, όπως υποστήριξαν οι δύο πλευρές, διαπιστώθηκε σχεδόν αμέσως και τα χρήματα επιστράφηκαν στον τραπεζικό λογαριασμό του αποστολέα μέσα στην ίδια ημέρα.
Οι εμπλεκόμενοι ζήτησαν από τη φορολογική διοίκηση να θεωρηθεί ότι η συναλλαγή δεν παρήγαγε έννομα αποτελέσματα και, συνεπώς, να μην επιβληθεί φόρος δωρεάς.
Ωστόσο, πριν ακόμη ανακύψει η διαφορά, είχε ήδη υποβληθεί μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής myProperty δήλωση φόρου δωρεάς, από την οποία προέκυψε η σχετική φορολογική επιβάρυνση.
Η απόφαση της ΔΕΔ
Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών απέρριψε το αίτημα της φορολογούμενης, εξηγώντας ότι η επίκληση πλάνης ή λάθους δεν αρκεί από μόνη της για να ακυρωθούν οι φορολογικές συνέπειες μιας μεταφοράς χρημάτων.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, ο Αστικός Κώδικας προβλέπει ότι μια δικαιοπραξία που πραγματοποιήθηκε λόγω πλάνης δεν είναι αυτομάτως άκυρη. Είναι ακυρώσιμη, γεγονός που σημαίνει ότι εξακολουθεί να παράγει κανονικά όλα τα έννομα αποτελέσματά της μέχρι να υπάρξει τελεσίδικη δικαστική απόφαση που θα την ακυρώσει.
Με απλά λόγια, ακόμη και αν οι δύο πλευρές συμφωνούν ότι έγινε λάθος, η συμφωνία τους από μόνη της δεν αρκεί για να διαγράψει τη φορολογική υποχρέωση.
Πότε γεννιέται ο φόρος
Ιδιαίτερη σημασία έχει το σημείο της απόφασης που διευκρινίζει πότε θεωρείται ότι γεννιέται η φορολογική υποχρέωση.
Η ΔΕΔ επισημαίνει ότι ο φόρος δωρεάς γεννιέται τη στιγμή που ολοκληρώνεται η πίστωση των χρημάτων στον λογαριασμό του δωρεοδόχου.
Από τη στιγμή που το ποσό εμφανίστηκε στον λογαριασμό του φίλου, η δωρεά θεωρήθηκε ότι ολοκληρώθηκε φορολογικά, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι λίγες ώρες αργότερα τα χρήματα επέστρεψαν στον αρχικό κάτοχό τους.
Η μεταγενέστερη επιστροφή των χρημάτων δεν αναιρεί το γεγονός ότι, κατά τον χρόνο της μεταφοράς, είχε ήδη δημιουργηθεί η αντίστοιχη φορολογική υποχρέωση.
Γιατί δεν αρκεί η επιστροφή των χρημάτων
Πολλοί θεωρούν ότι όταν ένα ποσό επιστρέφεται άμεσα, είναι σαν να μην πραγματοποιήθηκε ποτέ η συναλλαγή.
Η απόφαση της ΔΕΔ, όμως, ξεκαθαρίζει ότι αυτό δεν ισχύει.
Η αυθημερόν επιστροφή των χρημάτων δεν εξαφανίζει τον φόρο δωρεάς, ούτε αρκεί μια απλή αίτηση προς τη ΔΟΥ ή μια κοινή δήλωση των δύο εμπλεκομένων ότι επρόκειτο για λάθος.
Για να θεωρηθεί ότι η συναλλαγή δεν παρήγαγε έννομα αποτελέσματα απαιτείται τελεσίδικη δικαστική απόφαση που θα ακυρώνει τη δικαιοπραξία λόγω πλάνης.
Μέχρι τότε, η φορολογική διοίκηση αντιμετωπίζει τη μεταφορά ως κανονική δωρεά.
Τι έγινε με την ανάκληση της δωρεάς
Η ΔΕΔ διευκρίνισε ακόμη ότι ακόμη και αν δωρητής και δωρεοδόχος συμφωνήσουν να ανακαλέσουν τη δωρεά και να επιστραφούν τα χρήματα, η επιστροφή αυτή δεν θεωρείται νέα δωρεά.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι διαγράφεται και ο φόρος της αρχικής μεταβίβασης.
Με άλλα λόγια, η ανάκληση της δωρεάς δεν ακυρώνει αυτόματα τον φόρο που γεννήθηκε όταν ολοκληρώθηκε η αρχική μεταφορά των χρημάτων.
Γιατί απορρίφθηκε το αίτημα της φορολογούμενης
Η φορολογούμενη υποστήριξε ότι δεν υπήρχε πραγματική πρόθεση δωρεάς και ότι όλα έγιναν από τραπεζικό λάθος.
Ωστόσο, σύμφωνα με την απόφαση, οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνοδεύονταν από πλήρη και επαρκή αποδεικτικά στοιχεία.
Η ΔΕΔ επισήμανε ότι δεν προσκομίστηκε το πληρεξούσιο που επικαλούνταν η προσφεύγουσα, ενώ διαπιστώθηκαν ελλείψεις στα στοιχεία που θα μπορούσαν να αποδείξουν πέρα από κάθε αμφιβολία ότι επρόκειτο πράγματι για λανθασμένη συναλλαγή.
Για τον λόγο αυτό απορρίφθηκε και το αίτημα περί πρόδηλης έλλειψης φορολογικής υποχρέωσης.
Πόσος ήταν ο φόρος
Στη συγκεκριμένη υπόθεση μεταφέρθηκαν 51.801 ευρώ.
Επειδή η μεταφορά έγινε μεταξύ φίλων, εφαρμόζεται ο φορολογικός συντελεστής της Γ’ κατηγορίας, δηλαδή 40%.
Έτσι, ο φόρος που αντιστοιχεί στη συγκεκριμένη δωρεά ανέρχεται περίπου σε:
51.801 ευρώ × 40% = 20.720,40 ευρώ.
Πρόκειται για ιδιαίτερα υψηλή επιβάρυνση, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της σωστής διεκπεραίωσης τραπεζικών συναλλαγών μεγάλου ύψους.
Τι ισχύει για τις χρηματικές δωρεές
Η ελληνική φορολογική νομοθεσία προβλέπει διαφορετικούς φορολογικούς συντελεστές ανάλογα με τη σχέση μεταξύ δωρητή και δωρεοδόχου.
- Α’ κατηγορία (γονείς, παιδιά, σύζυγοι, εγγόνια): Για χρηματικές δωρεές ισχύει φόρος 10%, ενώ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και για ποσά έως 800.000 ευρώ μπορεί να εφαρμοστεί αφορολόγητο όταν η μεταφορά πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος.
- Β’ κατηγορία (αδέλφια, ανίψια και λοιποί συγγενείς της κατηγορίας): Επιβάλλεται φόρος 20%.
- Γ’ κατηγορία (φίλοι και κάθε άλλο πρόσωπο χωρίς συγγενική σχέση): Ο φόρος ανέρχεται στο 40% της χρηματικής δωρεάς.
Τι σημαίνει η απόφαση για τους πολίτες
Η συγκεκριμένη απόφαση αποτελεί σημαντικό προηγούμενο για όλους όσοι πραγματοποιούν μεγάλες τραπεζικές μεταφορές χρημάτων.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η φορολογική υποχρέωση δημιουργείται τη στιγμή που ολοκληρώνεται η μεταφορά και όχι όταν κρίνεται εκ των υστέρων αν υπήρχε πραγματική πρόθεση δωρεάς.
Επομένως, ακόμη και ένα λάθος κατά την εκτέλεση μιας τραπεζικής συναλλαγής μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές φορολογικές συνέπειες, εφόσον δεν υπάρξει δικαστική απόφαση που να ακυρώνει τη δικαιοπραξία. Για τον λόγο αυτό, ειδικοί συμβουλεύουν ιδιαίτερη προσοχή στις ηλεκτρονικές μεταφορές μεγάλων ποσών, καθώς η άμεση επιστροφή των χρημάτων δεν αρκεί από μόνη της για να εξαφανίσει τον φόρο που έχει ήδη γεννηθεί.