Η αύξηση βάρους σε αυτή την ηλικία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου
Νέα μελέτη με επικεφαλής ερευνητές από το Lund University στη Σουηδία συμπεραίνει ότι το πότε παίρνει κανείς βάρος μπορεί να είναι εξίσου σημαντικό με το πόσο βάρος παίρνει. Πότε μπορεί η παχυσαρκία να αυξήσει τον κίνδυνο θανάτου κατά 70%;
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 600.000 ανθρώπους που είχαν τουλάχιστον τρεις μετρήσεις βάρους μεταξύ των ηλικιών 17 και 60 ετών και διαπίστωσαν ότι όσοι εμφάνισαν για πρώτη φορά παχυσαρκία μεταξύ 17 και 29 ετών είχαν περίπου 70% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης σε σύγκριση με όσους δεν εμφάνισαν παχυσαρκία μέχρι την ηλικία των 60 ετών.
Η μελέτη κατέγραψε θανάτους από όλες τις αιτίες, συμπεριλαμβανομένων των καρδιαγγειακών παθήσεων, αρκετών τύπων καρκίνου και του διαβήτη τύπου 2.
«Το πιο σταθερό εύρημα είναι ότι η αύξηση βάρους σε νεότερη ηλικία συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου αργότερα στη ζωή, σε σύγκριση με τους ανθρώπους που παίρνουν λιγότερο βάρος», λέει η επιδημιολόγος Tanja Stocks από το Lund University, σύμφωνα με το Science Alert.
Πώς επηρεάζει η ηλικία τις επιπτώσεις της αύξησης βάρους
Η υπερβολική αύξηση βάρους σε νεότερη ηλικία μπορεί να έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο στη μακροπρόθεσμη υγεία από ό,τι η ίδια αύξηση βάρους σε μεγαλύτερη ηλικία.
Ο πιθανός λόγος είναι ότι το σώμα εκτίθεται για πολλά περισσότερα χρόνια σε φλεγμονή, αντίσταση στην ινσουλίνη, υψηλή αρτηριακή πίεση και μη φυσιολογικά επίπεδα ολικής χοληστερόλης.
Άρθρο του 2026 με τίτλο Determinants of Weight Gain and Public Health Strategies for Obesity Prevention Across the Reproductive Life Course in Women Based on United States Studies αναφέρει ότι οι γυναίκες που ξεκινούν την εγκυμοσύνη με υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία είναι πιο πιθανό να πάρουν υπερβολικό βάρος κατά την εγκυμοσύνη, να διατηρήσουν βάρος μετά τον τοκετό και να αναπτύξουν χρόνια παχυσαρκία.
Η διατροφή, η έλλειψη άσκησης, ο κακός ύπνος, το στρες, ο διαβήτης κύησης και οι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες συμβάλλουν σε αυτό.
- Η αύξηση βάρους πριν από τα 30 φαίνεται να συνοδεύεται από τον μεγαλύτερο μακροπρόθεσμο κίνδυνο για την υγεία.
- Η μακροχρόνια παχυσαρκία σε νεαρούς ενήλικες έχει συνδεθεί με ενδείξεις ταχύτερης βιολογικής γήρανσης.
- Η αύξηση βάρους σε οποιαδήποτε ηλικία μπορεί να επηρεάσει το σάκχαρο αίματος, την υγεία της καρδιάς και την κινητικότητα.
- Η βελτίωση της διατροφής, της άσκησης, του ύπνου και της θεραπείας μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου.
Η παχυσαρκία νωρίς στη ζωή μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου
Στη μελέτη, η έναρξη της παχυσαρκίας ορίστηκε ως η πρώτη φορά που ο δείκτης μάζας σώματος (BMI) ενός ατόμου έφτασε το 30 ή πάνω, που ήταν ο καθιερωμένος ορισμός όταν καταγράφηκαν οι μετρήσεις.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που πήραν το περισσότερο βάρος σε οποιαδήποτε ηλικία είχαν περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν κατά τη διάρκεια της μελέτης, με τις καρδιαγγειακές παθήσεις, όπως το έμφραγμα και το εγκεφαλικό, να αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος αυτού του κινδύνου.
Οι θάνατοι από διαβήτη τύπου 2 και ορισμένους καρκίνους συνδέθηκαν επίσης με την παχυσαρκία, αν και ορισμένες αιτίες θανάτου, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου της ουροδόχου κύστης στους άνδρες και του καρκίνου του στομάχου στις γυναίκες, δεν έδειξαν στατιστικά σημαντική συσχέτιση.
«Τα ευρήματά μας σχετικά με την αυξημένη θνησιμότητα από όλες τις αιτίες και από καρδιαγγειακές παθήσεις που σχετίζεται με την πρώιμη αύξηση βάρους και την έναρξη της παχυσαρκίας υποδηλώνουν ότι η διάρκεια της παχυσαρκίας, και όχι η αύξηση βάρους στη μέση και μεγαλύτερη ηλικία, μπορεί να είναι ο βασικός παράγοντας που καθορίζει τον κίνδυνο», γράφουν οι ερευνητές.
«Η μακροχρόνια έκθεση σε αντίσταση στην ινσουλίνη, φλεγμονή και υπερπηκτικότητα λόγω των αδιποκυτταροκινών που απελευθερώνονται από τον λιπώδη ιστό πιθανότατα συμβάλλει σε αυτούς τους κινδύνους».
Ποιες οι διαφορές στις γυναίκες – Ποιος ο ρόλος της πρόληψης
Στις γυναίκες, ο αυξημένος κίνδυνος θανάτου από καρκίνο ήταν παρόμοιος ανεξάρτητα από το πότε σημειώθηκε η αύξηση βάρους, γεγονός που δείχνει ότι οι ορμονικές αλλαγές που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση μπορεί να παίζουν ρόλο.
«Αν τα ευρήματά μας στις γυναίκες αντικατοπτρίζουν αυτό που συμβαίνει κατά την εμμηνόπαυση, το ερώτημα είναι τι προηγήθηκε», λέει η επιδημιολόγος Huyen Le από το Lund University.
«Μπορεί οι ορμονικές αλλαγές να επηρεάζουν το βάρος και την ηλικία και τη διάρκεια κατά την οποία συμβαίνουν αυτές οι αλλαγές – και το βάρος απλώς να αντανακλά όσα συμβαίνουν στο σώμα».
Η μελέτη δεν έλαβε υπόψη τη διατροφή ή την άσκηση, αλλά με πάνω από 600.000 συμμετέχοντες και επαναλαμβανόμενες μετρήσεις βάρους με την πάροδο του χρόνου, τα ευρήματα παραμένουν σημαντικά.
Αν 10 στους 1.000 ανθρώπους χωρίς πρώιμη παχυσαρκία πέθαναν κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, περίπου 17 στους 1.000 πέθαναν μεταξύ εκείνων που εμφάνισαν παχυσαρκία σε νεαρή ηλικία.
«Δεν πρέπει να εστιάζουμε υπερβολικά στα ακριβή ποσοστά κινδύνου», λέει η Tanja Stocks. «Ωστόσο, είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε τα πρότυπα και αυτή η μελέτη στέλνει ένα σημαντικό μήνυμα στους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων και στους πολιτικούς».
Πηγές: ScienceAlert, eClinicalMedicine, JAMA, PMC, ScienceDirect, OUP, Lund University, Springer