Το σημαντικότερο σημάδι της καλής μεταβολικής υγείας
Η μεταβολική σας υγεία, δηλαδή το πόσο καλά διαχειρίζεται το σώμα σας την ενέργεια, ρυθμίζοντας σάκχαρο, χοληστερόλη, αρτηριακή πίεση και περιφέρεια μέσης, παίζει σημαντικό ρόλο στη μείωση του κινδύνου χρόνιων παθήσεων.
Ο ενδοκρινολόγος Χαράλαμπος Σταυριανός αναφέρει ότι υπάρχει ένα σημάδι που δείχνει ότι η μεταβολική σας υγεία είναι σε καλή κατάσταση.
«Η μεταβολική υγεία δεν ορίζεται μόνο από το βάρος. Ορίζεται από το πόσο καλά λειτουργούν τα ορμονικά και μεταβολικά συστήματα μαζί», εξηγεί ο ενδοκρινολόγος. «Η μέση ηλικία αντιπροσωπεύει μια περίοδο όπου η διατήρηση της μυϊκής μάζας και η υποστήριξη της ευαισθησίας στην ινσουλίνη γίνονται ακόμη πιο σημαντικές. Η μέση ηλικία δεν σημαίνει ότι η μεταβολική υποβάθμιση είναι αναπόφευκτη. Απαιτεί μια πιο σκόπιμη και εξατομικευμένη προσέγγιση».
Με απλά λόγια, η μεταβολική υγεία αφορά τη διατήρηση της «φυσιολογικής ανθεκτικότητας», δηλαδή την ικανότητα του σώματος να προσαρμόζεται, να αντέχει και να αναρρώνει από φυσικό στρες, όπως έντονη άσκηση, τραυματισμούς ή ασθένεια.
Το Νο1 σημάδι της καλής μεταβολικής υγείας
Το σημαντικότερο σημάδι της καλής μεταβολικής υγείας είναι η ευαισθησία στην ινσουλίνη, δηλαδή πόσο αποτελεσματικά ανταποκρίνεται το σώμα στην ινσουλίνη.
«Στην ενδοκρινολογία, η ινσουλίνη δεν είναι μόνο μια ορμόνη του σακχάρου. Είναι ένας κεντρικός μεταβολικός ρυθμιστής που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα επεξεργάζεται τους υδατάνθρακες, τα λίπη και τις πρωτεΐνες. Όταν οι ιστοί ανταποκρίνονται σωστά στην ινσουλίνη, η ενέργεια διαχειρίζεται αποτελεσματικά και το μεταβολικό σύστημα παραμένει συντονισμένο», λέει ο ενδοκρινολόγος.
Όταν αναπτύσσεται αντίσταση στην ινσουλίνη, το σώμα προσπαθεί να αντισταθμίσει ακόμη περισσότερη ινσουλίνη. Με τον καιρό, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε λιπώδη διήθηση του ήπατος (λίπος στο συκώτι), διαβήτη τύπου 2 και αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα. Γι’ αυτό, η ευαισθησία στην ινσουλίνη είναι ένας από τους πιο ξεκάθαρους δείκτες της μεταβολικής ευεξίας.
Πώς να ελέγξετε εάν έχετε ευαισθησία στην ινσουλίνη;
Δεν υπάρχει ένας μοναδικός έλεγχος για την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Οι γιατροί συνδυάζουν διάφορους δείκτες αίματος για να αξιολογήσουν πόσο αποτελεσματικά διαχειρίζεται το σώμα το σάκχαρο.
Γλυκόζη νηστείας: Μετρά το σάκχαρο μετά από τουλάχιστον 8 ώρες νηστείας. Αυξημένα επίπεδα μπορεί να δείχνουν μειωμένη ανταπόκριση στην ινσουλίνη.
Ινσουλίνη νηστείας: Δείχνει πόση ινσουλίνη παράγει το πάγκρεας σε κατάσταση ηρεμίας. Υψηλά επίπεδα, ιδιαίτερα αν το σάκχαρο είναι φυσιολογικό ή ελαφρώς αυξημένο, μπορεί να σημαίνουν αντίσταση στην ινσουλίνη.
HbA1C: Αντικατοπτρίζει τον μέσο όρο σακχάρου τους τελευταίους 2-3 μήνες.
Λιπιδικό προφίλ: Μετρά συγκεκριμένα λιπίδια ή ουσίες, (π.χ. χοληστερίνη, τριγλυκερίδια κ.λπ.) παρόμοιες με το λίπος στο αίμα.
Γιατί το βάρος του σώματός σας δεν… λέει ολη την αλήθεια;
Η σύσταση του σώματος (λίπος vs. μυϊκή μάζα) και η φυσιολογία είναι οι πιο ακριβείς δείκτες μεταβολικού κινδύνου από τον αριθμό που δείχνει η ζυγαριά σας.
«Ένας Ολυμπιονίκης μπορεί να έχει ΔΜΣ (Δείκτη Μάζα Σώματος) πάνω από 25 και να είναι ίδιος με έναν άνθρωπο που κάνει καθιστική εργασία και καθιστική ζωή, αλλά ο μεταβολικός τους κίνδυνος είναι πολύ διαφορετικός», λέει ο ενδοκρινολόγος.
Το κοιλιακό λίπος αυξάνει τη φλεγμονή και την αντίσταση στην ινσουλίνη, ενώ η μυϊκή μάζα προστατεύει μεταβολικά.
Πώς να βελτιώσετε τη μεταβολική σας υγεία
Ασκηθείτε: Η γυμναστική με αντιστάσεις (βάρη, λάστιχα) βελτιώνει την πρόσληψη γλυκόζης και την ανταπόκριση στην ινσουλίνη. Η διατήρηση και η αύξηση της μυϊκής μάζας γίνεται πιο σημαντική με την ηλικία και τις ορμονικές αλλαγές.
Τραφείτε σωστά: Επαρκής πρωτεΐνη για διατήρηση μυϊκής μάζας και αποφυγή υπερ-επεξεργασμένων τροφών. Η μεσογειακή διατροφή, με καλά λιπαρά και φυτικά γεύματα, είναι ιδανική. Απώλεια τουλάχιστον 5% του σωματικού βάρους μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τον μεταβολισμό.
Κοιμηθείτε καλά, μειώστε το στρες: Φροντίστε να κοιμάστε επαρκώς και μειώστε το στρες με τεχνικές διαχείρισης, όπως σωστές αναπνοές, γιόγκα κ.λπ. Είναι σημαντικά για να έχετε μεταβολική ισορροπία.
Να θυμάστε πως η διατήρηση καλής μεταβολικής υγείας απαιτεί βιώσιμες συνήθειες και μακροχρόνια δέσμευση, όχι μια στιγμιαία λύση.