Επιστρέφουν στην Ελλάδα 48 ιστορικά κειμήλια που είχαν μεταφερθεί στη Σόφια το 1917 κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και προέρχονται από εκκλησιαστικούς φορείς της Βόρειας Ελλάδα
Το πρωί του Σαββάτου, στη Θεσσαλονίκη, πραγματοποιήθηκε η τελετή υπογραφής των πρωτοκόλλων για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας.
Δείτε το βίντεο:
Στην τελετή έδωσαν το «παρών» ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Βούλγαρος ομόλογός του, Ρούμεν Ράντεφ. Τα σχετικά πρωτόκολλα υπέγραψαν οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών, Λίνα Μενδώνη και Εφτίμ Μιλόσεφ.
Κατά την ομιλία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι τα πολιτιστικά μνημεία δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως «λάφυρα πολέμου», επισημαίνοντας παράλληλα πως η συγκεκριμένη συμφωνία σηματοδοτεί κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή πολιτιστική ανταλλαγή.
Ο πρωθυπουργός εξέφρασε, επίσης, την πεποίθηση ότι η συνεργασία Ελλάδας και Βουλγαρίας θα συνεχιστεί, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή και άλλων ιστορικών κειμηλίων στις χώρες προέλευσής τους
Έναν αιώνα και πλέον μετά την αφαίρεσή τους, 48 ιερά κειμήλια επιστρέφουν στην Ελλάδα. Σήμερα το πρωί, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, υπογράφηκαν τα πρωτόκολλα για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας. Στην τελετή παρευρέθηκαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Βούλγαρος ομόλογός του Ρούμεν Ράντεφ. Η τελετή ολοκληρώνει το Μνημόνιο Κατανόησης που υπέγραψαν πρόσφατα οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών, η Λίνα Μενδώνη και ο Εφτίμ Μιλόσεφ. Προηγήθηκαν πολυετείς και συστηματικές διαπραγματεύσεις από την πλευρά του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού.
Η διαδρομή των 48 κειμηλίων
Συνολικά, 48 ιστορικά κειμήλια, τα οποία είχαν μεταφερθεί στη Σόφια το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, επιστρέφουν στην Ελλάδα. Για χρόνια βρίσκονταν είτε σε έκθεση είτε σε χώρους φύλαξης του Εθνικού Μουσείου Ιστορίας της Βουλγαρίας.
Τα αντικείμενα προέρχονται από τρεις εκκλησιαστικούς φορείς της Βόρειας Ελλάδας: την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.
Μετά την επιστροφή τους σε ελληνικό έδαφος, τα 48 κειμήλια παρουσιάζονται στο κοινό μέσα από έκθεση που φιλοξενείται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης. Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 5 Νοεμβρίου.
Με την ολοκλήρωση της έκθεσης, τα κειμήλια θα επιστραφούν στους φορείς από τους οποίους προέρχονται. Συγκεκριμένα, θα παραδοθούν στις Ιερές Μονές Τιμίου Προδρόμου Σερρών και Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, καθώς και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.
Πρόκειται για λείψανα που εντοπίστηκαν το 1965 στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο και έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον Τσάρο Σαμουήλ της Βουλγαρίας (997-1014). Μαζί τους παραδίδεται και το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό που είχε βρεθεί σε συνολικά τέσσερις σαρκοφάγους μέσα στη Βασιλική. Τα συγκεκριμένα ευρήματα φυλάσσονταν τα τελευταία χρόνια στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης.
Παράλληλα, η συμφωνία δεν φαίνεται να αποτελεί το τέλος της διαδικασίας ανάμεσα στις δύο χώρες. Ελλάδα και Βουλγαρία συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις, προκειμένου να ταυτοποιηθούν και άλλα ιστορικά αντικείμενα αμοιβαίου ενδιαφέροντος που δεν συμπεριλήφθηκαν στην παρούσα συμφωνία, με στόχο να ενταχθούν σε επόμενη. Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν στο μέλλον και άλλες επιστροφές ή παραδόσεις αντικειμένων πολιτιστικής και ιστορικής σημασίας.