Tο πρόστιμο αυξάνεται στα 100 ευρώ από 72 ευρώ
Σημαντική αυστηροποίηση του πλαισίου για την εισιτηριοδιαφυγή στις αστικές συγκοινωνίες της Αττικής προβλέπει το υπό κατάρτιση ερανιστικό νομοσχέδιο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Το σχέδιο νόμου εισάγει αυξημένo πρόστιμο για επιβάτες χωρίς εισιτήριο, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει τον δρόμο για τη συμμετοχή ιδιωτών στους ελέγχους κομίστρου, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής ενίσχυσης και αναβάθμισης των δημόσιων μεταφορών στην πρωτεύουσα.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, τα πρόστιμα για τη μη κατοχή ή μη επικύρωση εισιτηρίου αυξάνονται τόσο για το κανονικό όσο και για το μειωμένο κόμιστρο.
Ειδικότερα, όπως αναφέρει η εφημερίδα «Τα Νέα», για επιβάτες που μετακινούνται χωρίς το βασικό εισιτήριο των 90 λεπτών το πρόστιμο αυξάνεται στα 100 ευρώ από 72 ευρώ σήμερα, ενώ για όσους δικαιούνται μειωμένο εισιτήριο προβλέπεται πρόστιμο 50 ευρώ αντί 30 ευρώ.
Οι αναπροσαρμογές αυτές αντιστοιχούν σε αυξήσεις που φτάνουν έως και το 67%, στέλνοντας σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής απέναντι στην εισιτηριοδιαφυγή.
Η αυστηροποίηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η πραγματική έκταση του φαινομένου παραμένει δύσκολο να αποτυπωθεί με ακρίβεια, ιδίως στα οδικά μέσα μεταφοράς – λεωφορεία και τρόλεϊ – όπου η απουσία πυλών ελεγχόμενης εισόδου καθιστά τους ελέγχους πιο σύνθετους.
Παρ’ όλα αυτά, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η εισιτηριοδιαφυγή εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες απώλειας εσόδων για τους συγκοινωνιακούς φορείς.
Παράλληλα με τις αυστηρότερες κυρώσεις, το νομοσχέδιο εισάγει και μηχανισμό κινήτρων για τη συμμόρφωση των επιβατών.
Προβλέπεται η δυνατότητα μείωσης του προστίμου κατά 50% για όσους, εντός 30 ημερών από τη βεβαίωση της παράβασης, προχωρήσουν στην αγορά μηνιαίας κάρτας απεριορίστων διαδρομών. Στην περίπτωση αυτή, ο παραβάτης καταβάλλει πρόστιμο 50 ευρώ (ή 25 ευρώ για μειωμένο κόμιστρο), επιπλέον του κόστους της κάρτας, που ανέρχεται σε 27 ευρώ για το κανονικό και 13,5 ευρώ για το μειωμένο.
Αντίθετα, για όσους δεν εξοφλήσουν εγκαίρως το πρόστιμο, το πλαίσιο γίνεται ιδιαίτερα αυστηρό.
Σε περίπτωση βεβαίωσης της οφειλής στη φορολογική διοίκηση, το ποσό τριπλασιάζεται, με το 50% των εσόδων να αποδίδεται στον αρμόδιο συγκοινωνιακό φορέα. Η ρύθμιση αυτή διαφοροποιείται αισθητά από το ισχύον καθεστώς, το οποίο προβλέπει έκπτωση 50% για άμεση πληρωμή ή εξόφληση εντός δέκα ημερών, καθώς και δυνατότητα υποβολής ένστασης εντός 60 ημερών.
Κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο κατέχει και η ενίσχυση των ελέγχων, με τη θεσμοθέτηση της συμμετοχής εξουσιοδοτημένων τρίτων, δηλαδή ιδιωτών, στη διαδικασία ελέγχου κομίστρου. Για τις αστικές συγκοινωνίες αρμοδιότητας ΟΑΣΑ, ο οργανισμός διατηρεί τον εποπτικό ρόλο, με τη δυνατότητα ανάθεσης των ελέγχων τόσο στις εταιρείες παροχής συγκοινωνιακού έργου όσο και σε εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους ή συνεργάτες τρίτων.
Ήδη, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΑΣΑ, καταγράφεται εντατικοποίηση της ελεγκτικής δραστηριότητας. Το 2024 η μέση μηνιαία δύναμη των ελεγκτών ανήλθε σε 192 άτομα και πραγματοποιήθηκαν συνολικά 5,76 εκατ. έλεγχοι, έναντι 3,72 εκατ. το 2023. Τα πρόστιμα αυξήθηκαν σε 150.485 περιπτώσεις από 95.355 την προηγούμενη χρονιά, με τα μέσα σταθερής τροχιάς να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό.
Την ίδια στιγμή, βελτιωμένη εικόνα παρουσιάζουν και τα οικονομικά μεγέθη των συγκοινωνιών. Οι επικυρώσεις εισιτηρίων αυξήθηκαν κατά 8,8%, φτάνοντας τα 289 εκατ., ενώ τα έσοδα από εισιτήρια ανήλθαν σε 127 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 11,5%. Οι πωλήσεις καρτών ξεπέρασαν τα 60 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 10,2% σε ετήσια βάση.
Παράλληλα, προωθείται η ψηφιακή αναβάθμιση του συστήματος, με τη δημιουργία ενιαίας πλατφόρμας που θα διαλειτουργεί με το gov.gr και θα συγκεντρώνει δεδομένα για πρόστιμα, ενστάσεις και εισπράξεις.
Στο ίδιο πλαίσιο, η ΣΤΑΣΥ υλοποιεί πιλοτικές εφαρμογές τεχνολογιών υπολογιστικής όρασης για τον εντοπισμό φαινομένων εισιτηριοδιαφυγής, με δοκιμαστική εφαρμογή στον σταθμό «Ακρόπολη» της Γραμμής 2 του μετρό, υπό καθεστώς πλήρους ανωνυμοποίησης και συμμόρφωσης με τον GDPR.