Ποια δέντρα μπορούν να περιορίσουν την εξάπλωση μιας πυρκαγιάς – Τα είδη που θεωρούνται λιγότερο εύφλεκτα και οι κανόνες σωστής φύτευσης
Οι καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν τις τελευταίες ημέρες τη Δυτική Αττική και τη Βοιωτία, αφήνοντας πίσω τους περισσότερα από 144.243 καμένα στρέμματα, κατεστραμμένες περιουσίες και σπίτια που παραδόθηκαν στις φλόγες, υπενθύμισαν με τον πιο σκληρό τρόπο ότι η πρόληψη αποτελεί το σημαντικότερο «όπλο» απέναντι στις δασικές πυρκαγιές.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κανένα δέντρο δεν μπορεί από μόνο του να σταματήσει μια μεγάλη πυρκαγιά. Ωστόσο, η σωστή επιλογή της βλάστησης γύρω από μια κατοικία, σε συνδυασμό με την κατάλληλη φύτευση, το συστηματικό κλάδεμα και την τακτική συντήρηση, μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εξάπλωσης της φωτιάς και να αυξήσει τις πιθανότητες προστασίας ενός σπιτιού.
Ποια δέντρα θεωρούνται πιο επικίνδυνα
Ορισμένα είδη δέντρων χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα εύφλεκτα, καθώς περιέχουν μεγάλες ποσότητες ρητίνης και αιθέριων ελαίων που αναφλέγονται εύκολα και ενισχύουν την ταχύτητα εξάπλωσης της φωτιάς.
Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν κυρίως τα πεύκα, οι ευκάλυπτοι και αρκετά ακόμη κωνοφόρα, τα οποία, όταν επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες και ισχυροί άνεμοι, μπορούν να λειτουργήσουν ως φυσικό «καύσιμο», εκτοξεύοντας καύτρες σε μεγάλες αποστάσεις.
Τα φυλλοβόλα δέντρα λειτουργούν ως φυσικό εμπόδιο
Αντίθετα, τα φυλλοβόλα και πλατύφυλλα δέντρα θεωρούνται σημαντικά λιγότερο εύφλεκτα και μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της εξάπλωσης μιας πυρκαγιάς.
Ο βασικός λόγος είναι η υψηλή περιεκτικότητά τους σε υγρασία. Τα πλατιά φύλλα και οι ιστοί τους συγκρατούν μεγάλες ποσότητες νερού, γεγονός που καθυστερεί σημαντικά την ανάφλεξή τους, καθώς απαιτείται πρώτα η εξάτμιση της εσωτερικής υγρασίας.
Παράλληλα, σε αντίθεση με τα κωνοφόρα, δεν περιέχουν μεγάλες ποσότητες ρετσινιού ή εύφλεκτων αιθέριων ελαίων που επιταχύνουν την καύση. Επιπλέον, το πυκνό φύλλωμά τους λειτουργεί σαν φυσική ασπίδα, συγκρατώντας μέρος της θερμικής ακτινοβολίας και παγιδεύοντας καυτά σωματίδια που μεταφέρονται από τον άνεμο, μειώνοντας έτσι την πιθανότητα να φτάσουν στη στέγη, στα παράθυρα ή σε άλλα ευάλωτα σημεία μιας κατοικίας.
Τα καλύτερα δέντρα για τον κήπο και την περίμετρο
Μεταξύ των ειδών που προτείνονται για φύτευση γύρω από κατοικίες και στις παρυφές οικισμών περιλαμβάνονται:
- Χαρουπιά: Ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό μεσογειακό δέντρο με δερματώδη φύλλα και πολύ χαμηλή αναφλεξιμότητα.
- Μουριά: Διαθέτει πυκνό φύλλωμα που απορροφά τη θερμότητα και, όταν ποτίζεται σωστά κατά τους θερινούς μήνες, μπορεί να λειτουργήσει ως φυσικό προστατευτικό φράγμα.
- Βελανιδιά (Δρυς): Το πυκνό και σκληρό ξύλο της απαιτεί πολύ υψηλές θερμοκρασίες για να αναφλεγεί, επιβραδύνοντας την εξέλιξη της φωτιάς.
- Κουτσουπιά: Μικρό φυλλοβόλο δέντρο με περιορισμένη καύσιμη ύλη, κατάλληλο για φύτευση κοντά σε κατοικίες.
- Λεύκη και Ιτιά: Εφόσον υπάρχει επαρκής υγρασία στο έδαφος, αποτελούν εξαιρετικές επιλογές χάρη στη μεγάλη περιεκτικότητά τους σε νερό.
- Καρποφόρα δέντρα, όπως η συκιά, η αχλαδιά και η ροδακινιά, τα οποία, όταν δημιουργούν έναν καλά συντηρημένο και ποτισμένο οπωρώνα γύρω από ένα σπίτι, μπορούν να λειτουργήσουν ως αποτελεσματική ζώνη ανάσχεσης της φωτιάς.
Η σωστή φύτευση είναι εξίσου σημαντική
Η επιλογή λιγότερο εύφλεκτων δέντρων από μόνη της δεν αρκεί. Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζει η σωστή χωροθέτηση και η συνεχής συντήρησή τους, σύμφωνα με τις οδηγίες του Κανονισμού Πυροπροστασίας Ακινήτων.
Οι βασικοί κανόνες είναι:
- Κανένα κλαδί δεν πρέπει να βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 5 μέτρων από τη στέγη, τα μπαλκόνια ή τους εξωτερικούς τοίχους της κατοικίας.
- Τα μεγάλα δέντρα πρέπει να κλαδεύονται από τη βάση τους έως περίπου 3 μέτρα ύψος, ώστε μια φωτιά που κινείται στο έδαφος να μην μπορεί να μεταφερθεί εύκολα στην κόμη τους.
- Οι κορυφές και τα φυλλώματα των δέντρων πρέπει να απέχουν μεταξύ τους τουλάχιστον 3 μέτρα, ώστε να αποφεύγεται η δημιουργία μιας συνεχούς «γέφυρας» βλάστησης που διευκολύνει τη μετάδοση της φωτιάς.
Η πρόληψη σώζει ζωές και περιουσίες
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η δημιουργία ενός σωστά διαμορφωμένου και συντηρημένου περιβάλλοντος γύρω από μια κατοικία δεν μπορεί να εξαλείψει τον κίνδυνο μιας μεγάλης πυρκαγιάς. Μπορεί όμως να καθυστερήσει την εξάπλωσή της, να μειώσει την έντασή της και να προσφέρει πολύτιμο χρόνο τόσο στους κατοίκους όσο και στις πυροσβεστικές δυνάμεις για την προστασία ανθρώπινων ζωών και περιουσιών.