Φόβοι ότι οι πύραυλοι του Ιράν θα μπορούσαν να χτυπήσουν την Ευρώπη, καθώς η επίθεση στο Ντιέγκο Γκαρσία θέτει μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εντός της ακτίνας δράσης της Τεχεράνης.
Το Ιράν εκτόξευσε βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον βρετανικής στρατιωτικής βάσης στα νησιά Τσάγκος, προκαλώντας έντονη ανησυχία ότι μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ενδέχεται πλέον να βρίσκονται στην εμβέλεια νέων επιθέσεων από το ακραίο καθεστώς. Η Λονδίνο θεωρείται πως κινείται «πιο κοντά στο όριο της ευαλωτότητας».
Δύο βαλλιστικοί πύραυλοι εκτοξεύθηκαν προς τη βάση Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό, την οποία διαχειρίζονται από κοινού οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Το περιστατικό σημειώθηκε το βράδυ της Παρασκευής και σηματοδοτεί σημαντική κλιμάκωση των εχθροπραξιών.
Η επίθεση ήρθε λίγες ώρες μετά την έγκριση του Κιρ Στάρμερ για τη χρήση βομβαρδιστικών αεροσκαφών που εδρεύουν στη Βρετανία από τον Ντόναλντ Τραμπ, με στόχο την απειλή στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με πηγές, ένας από τους πυραύλους απέτυχε κατά την πτήση, ενώ ο δεύτερος αναχαιτίστηκε από αμερικανικό πολεμικό πλοίο. Πρόκειται για την πρώτη επίθεση αυτού του είδους στη βάση.
Ανησυχία για νέα επίπεδα απειλής
Αναλυτές άμυνας εκτιμούν ότι το γεγονός είναι κρίσιμο, καθώς για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν πύραυλοι μέσου βεληνεκούς στη σύγκρουση, με δυνατότητα κάλυψης πολύ μεγαλύτερων αποστάσεων από όσες ήταν γνωστό ότι διαθέτει το Ιράν.
Η Ντιέγκο Γκαρσία βρίσκεται περίπου 3.800 χιλιόμετρα από το Ιράν, γεγονός που αντικρούει προηγούμενους ισχυρισμούς της Τεχεράνης ότι οι βαλλιστικοί της πύραυλοι φτάνουν έως τα 2.000 χιλιόμετρα.
Αν η νέα εμβέλεια επιβεβαιωθεί, προειδοποιούν ειδικοί, τότε η απειλή επεκτείνεται πλέον σε σχεδόν όλες τις πρωτεύουσες της Δυτικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων του Παρισιού και του Λονδίνου.
«Υποτιμημένη» δύναμη της Τεχεράνης
Ο στρατηγός σερ Ρίτσαρντ Μπάρονς, πρώην επικεφαλής της Κοινής Διοίκησης Δυνάμεων του Ηνωμένου Βασιλείου, δήλωσε ότι η ισχύς του Ιράν έχει «συστηματικά υποτιμηθεί». Τόνισε ότι η σύγκρουση έχει φτάσει σε σημείο που «τα βρετανικά συμφέροντα και εκείνα των συμμάχων μας διατρέχουν πλέον πραγματικό κίνδυνο».
«Το Ιράν βλέπει το Ηνωμένο Βασίλειο ως εχθρό», ανέφερε, προσθέτοντας πως η συμμετοχή της χώρας σε κοινές επιχειρήσεις με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ καθιστά αναμενόμενη την ιρανική αντίδραση.
Νέα δεδομένα για τα ιρανικά όπλα
Ο αναλυτής διεθνών σχέσεων Ναουάφ Αλ-Θάνι σχολίασε ότι η επίθεση στη Ντιέγκο Γκαρσία καταρρίπτει παλαιότερες εκτιμήσεις για την εμβέλεια των ιρανικών πυραύλων. Ανέφερε ότι «μια εμβέλεια 4.000 χιλιομέτρων μεταφέρει το Ιράν από τη μεσαία στην ενδιάμεση κατηγορία πυραύλων, κάτι που συνιστά στρατηγικό άλμα».
Κατά τον ίδιο, η ουσία δεν είναι αν ο πύραυλος αναχαιτίστηκε, αλλά το ότι η Τεχεράνη απέδειξε δυνατότητα πλήγματος σε αποστάσεις που φέρνουν το Παρίσι και το Λονδίνο εντός της ακτίνας απειλής. «Η Ντιέγκο Γκαρσία δεν ήταν απλώς στόχος, ήταν μήνυμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αντιδράσεις και πολιτικές δηλώσεις
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί προειδοποίησε ότι ο πρωθυπουργός Στάρμερ «θέτει σε κίνδυνο βρετανικές ζωές» επιτρέποντας τη χρήση βρετανικών βάσεων για επιθέσεις κατά του Ιράν. «Αγνοώντας τη βούληση του λαού του, επιτρέπει τη συμμετοχή σε έναν πόλεμο επιλογής των ΗΠΑ και του Ισραήλ», έγραψε στην πλατφόρμα Χ.
Το Υπουργείο Άμυνας χαρακτήρισε τις ιρανικές ενέργειες «απειλή για τα βρετανικά συμφέροντα», επισημαίνοντας ότι «η κυβέρνηση έχει επιτρέψει τη χρήση βρετανικών βάσεων για συγκεκριμένες και περιορισμένες αμυντικές επιχειρήσεις».
Οικονομικές επιπτώσεις και ενεργειακή κρίση
Η επίθεση εντείνει τους φόβους για περαιτέρω άνοδο στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, με τη λεγόμενη «Trumpflation» να επηρεάζει ήδη την παγκόσμια αγορά. Η κυβέρνηση στη Βρετανία κάλεσε τους πολίτες να μειώσουν την κατανάλωση ενέργειας, χρησιμοποιώντας εναλλακτικές λύσεις όπως φριτέζες αέρα αντί για φούρνους.
Η Ντάουνινγκ Στριτ καταδίκασε την «επικίνδυνη επέκταση των ιρανικών επιθέσεων», προειδοποιώντας ότι η κρίση μπορεί να επιδεινώσει τις οικονομικές πιέσεις διεθνώς. Το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένα από την έναρξη της σύγκρουσης.
Η συνεχιζόμενη αστάθεια έχει οδηγήσει σε εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου κοντά στα 118 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι ειδικοί προβλέπουν αύξηση των λογαριασμών ενέργειας στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά περισσότερο από 20% το καλοκαίρι.
Σε 17 λεπτά θα έφτανε στην Ελλάδα: Ο αινιγματικός πύραυλος που εκτόξευσε το Ιράν στον Ινδικό και πόσο μακριά μπορεί να χτυπήσει
Με ταχύτητα που μπορεί να φτάσει τα 8 Mach, το ζεύγος βαλλιστικών πυραύλων που εκτόξευσε το Ιράν προς την βρετανική βάση στον Ινδικό Ωκεανό, αν στρεφόταν προς τη Δύση, δεν θα ακολουθούσε ευθεία πορεία, αλλά μια καμπύλη, υποτροχιακή διαδρομή.
Ο πύραυλος εικάζεται πως ήταν τύπου Khorramshahr.
Στην αρχική φάση του θα επιτάχυνε για λίγα λεπτά, στη συνέχεια θα εκινείτο σε μεγάλο ύψος με υψηλή ταχύτητα και τέλος θα εισερχόταν ξανά στην ατμόσφαιρα προς τον στόχο.
Δείτε το βίντεο:
تصاویری از شلیک موشک خرمشهر۴(خیبر) pic.twitter.com/ro2pghaslj
— خبرگزاری تسنیم (@Tasnimnews_Fa) May 25, 2023
Η μέγιστη ταχύτητά του μπορεί να έφτανε περίπου τα 8 Mach, δηλαδή σχεδόν 10.000 χιλιόμετρα την ώρα, αν και η μέση ταχύτητα κατά την πτήση είναι χαμηλότερη.
Για μια απόσταση περίπου 1.500 έως 2.000 χιλιομέτρων, όσο απέχεο το Ιράν από την Ελλάδα – ο συνολικός χρόνος πτήσης εκτιμάται ότι θα ήταν μεταξύ 13 και 17 λεπτών, πράγμα που σημαίνει ότι αυτός ο πύραυλος θα ήθελε το πολύ 17 λεπτά για να φτάσει σε ελληνικό έδαφος.
Ο Khorramshahr είναι ένας βαλλιστικός πύραυλος μήκους 13 μέτρων, με υγρό καύσιμο, διάμετρο 1,5 μέτρου και βάρος εκτόξευσης περίπου 20 τόνων.
Σύμφωνα με έκθεση του United States Institute of Peace (USIP), ο Khorramshahr θεωρείται ιρανική εκδοχή του βορειοκορεατικού Hwasong-10, ενός βαλλιστικού πυραύλου μέσου βεληνεκούς (IRBM), που αποτελεί εξέλιξη του σοβιετικού R-27 (SS-N-6) υποβρυχίως εκτοξευόμενου πυραύλου (SLBM).
Ο Hwasong-10, γνωστός και ως Musudan, φέρεται να παραδόθηκε στο Ιράν στα μέσα της δεκαετίας του 2000, σύμφωνα με το αμερικανικό ερευνητικό ινστιτούτο Foundation for Defense of Democracies (FDD).
Πολεμική κεφαλή και δυνατότητες
Οι πύραυλοι Khorramshahr μπορούν να φέρουν ενιαίες ή πολλαπλές κεφαλές. Είναι σε θέση να μεταφέρουν πολλαπλές ανεξάρτητα στοχευόμενες επανεισερχόμενες κεφαλές (MIRV) συνολικού βάρους έως 1.800 κιλών.
Αμφιβολίες για την εμβέλεια του
Παρά τα τεχνικά του χαρακτηριστικά, πολλοί διατηρούν αμφιβολίες σχετικά με το αν το Ιράν διαθέτει πυραύλους ικανούς να πλήξουν τη βρετανική στρατιωτική βάση Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό.
Μέχρι σήμερα, εκτιμάται ότι η Τεχεράνη διαθέτει βαλλιστικούς πυραύλους μέσου βεληνεκούς με μέγιστη εμβέλεια περίπου 2.000 χιλιομέτρων.
Ισως φτάνει ακόμη πιο μακριά
Ωστόσο, ορισμένοι στρατιωτικοί αναλυτές θεωρούν ότι ο Khorramshahr ενδέχεται να έχει μεγαλύτερη επιχειρησιακή εμβέλεια.
Το Ερευνητικό και Εκπαιδευτικό Κέντρο Alma του Ισραήλ αναφέρει ότι ο πύραυλος μπορεί να φτάσει αποστάσεις έως και 3.000 χιλιομέτρων, βασιζόμενος σε βορειοκορεατική τεχνολογία.
Η ανάπτυξη πυραύλων μεγάλης εμβέλειας από το Ιράν αποτέλεσε στόχο των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ το προηγούμενο έτος, παράλληλα με τις πιέσεις για περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.
Τα περισσότερα από τα υπόλοιπα ιρανικά αποθέματα αφορούν πυραύλους μικρότερης εμβέλειας, οι οποίοι –σύμφωνα με αναφορές– έχουν χρησιμοποιηθεί πρόσφατα εναντίον του Ισραήλ και χωρών του Κόλπου.
Για κάποιους αναλυτές, δεν υπάρχουν επί του παρόντος αποδείξεις ότι το Ιράν διαθέτει πυραύλους ικανούς να πλήξουν στόχους τόσο μακριά όσο η βάση Ντιέγκο Γκαρσία.
Το γεγονός ότι δύο ιρανικοί πύραυλοι εκτοξεύθηκαν προς την περιοχή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα μπορούσαν να φτάσουν στον στόχο τους.