H εξέλιξή της είναι ραγδαία – Μέσα σε 24 ώρες ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει σοβαρή επιδείνωση
Η σοβαρή φλεγμονή των μηνίγγων μπορεί να εξελιχθεί ραγδαία, με τα νεογνά και τα μικρά παιδιά να αποτελούν μία από τις πιο ευάλωτες ομάδες.
Ηείδηση για το βρέφος στη Ζάκυνθο που διαγνώστηκε με μηνιγγίτιδα και ευτυχώς φαίνεται πως έχει πια διαφύγει τον κίνδυνο επαναφέρει στο προσκήνιο μια ιδιαίτερα σοβαρή και επικίνδυνη λοίμωξη, η οποία μπορεί να απειλήσει τη ζωή, ειδικά όταν αφορά νεογνά και μικρά παιδιά.
H εξέλιξη της μηνιγγίτιδας είναι ραγδαία και αφήνει μικρό «παράθυρο» παρέμβασης, καθώς μέσα σε 24 ώρες ή και μικρότερο χρονικό διάστημα ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει σοβαρή επιδείνωση και να χρειαστεί να εισαχθεί σε νοσοκομείο ή ακόμα και στη ΜΕΘ.
Ετησίως η μηνιγγίτιδα καταγράφει περίπου 30 κρούσματα στην Ελλάδα και συχνά έχουν καταγραφεί μικροεπιδημίες σε Πανεπιστήμια.
Τι είναι η μηνιγγίτιδα
Η μηνιγγίτιδα είναι η φλεγμονή (πρήξιμο/οίδημα, ερεθισμός) των μεμβρανών που καλύπτουν τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό (μήνιγγες).
Η μηνιγγίτιδα οφείλεται σε μικρόβια (συνηθέστερα βακτήρια και ιούς). Το πιο συχνό αίτιο είναι οι ιοί και σε αυτή την περίπτωση (ιογενής μηνιγγίτιδα) συχνά οι ασθενείς γίνονται καλά χωρίς κάποια θεραπεία. Αντίθετα, στην περίπτωση που η μηνιγγίτιδα οφείλεται σε βακτήριο (βακτηριακή μηνιγγίτιδα) είναι αρκετά σοβαρή και χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλική βλάβη ή και θάνατο.
Ανάλογα με το μικρόβιο που τις προκαλεί, οι μηνιγγίτιδες έχουν και το αντίστοιχο όνομα: π.χ. μηνιγγιτιδοκοκκική μηνιγγίτιδα (αυτή που οφείλεται στο μηνιγγιτιδόκοκκο), πνευμονιοκοκκική μηνιγγίτιδα (αυτή που οφείλεται στον πνευμονιόκοκκο), κ.ο.κ.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα σχεδόν όλων των μορφών περιλαμβάνουν τα παρακάτω:
- Πυρετό με ρίγος
- Αλλαγές του νοητικού επιπέδου
- Ναυτία και έμετο
- Φωτοφοβία (ευαισθησία στο φως)
- Δυνατό πονοκέφαλο
- Δυσκαμψία στον αυχένα (μηνιγγισμός)
Άλλα συμπτώματα που μπορεί να συνυπάρχουν είναι:
- Εκνευρισμός / ταραχή / σύγχυση
- Διόγκωση λεμφαδένων
- Αλλαγές του επιπέδου συνείδησης
- Κακή διατροφή και ευερεθιστότητα /νευρικότητα στα παιδιά
- Γρήγορη αναπνοή
Θεραπεία μηνιγγίτιδας
Η θεραπεία της μηνιγγίτιδας διαφοροποιείται ανάλογα με το αίτιο.
Η βακτηριακή μηνιγγίτιδα αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με αντιμικροβιακά φάρμακα. Είναι σημαντικό η θεραπεία της μηνιγγίτιδας να ξεκινήσει άμεσα.
Παρ’ όλο που η αντιμικροβιακή θεραπεία μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο θανάτου, μερικές φορές η λοίμωξη είναι δυνατόν να έχει πολύ σοβαρές συνέπειες για τον οργανισμό.
Η πρόγνωση της νόσου ποικίλει, με κάποιους ασθενείς να αναρρώνουν μέσα σε λίγες ημέρες και με κάποιους άλλους να χρειάζονται μεγαλύτερο διάστημα παραμονής στο νοσοκομείο ή ακόμα και στη μονάδα εντατικής θεραπείας.
Η ιογενής μηνιγγίτιδα, δε θεραπεύεται. Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν μετά από 7-10 ημέρες. Η νοσηλεία κρίνεται απαραίτητη ειδικά σε σοβαρές περιπτώσεις μηνιγγίτιδας ή σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα.
Επιπλοκές μηνιγγίτιδας
Η συχνότερη επιπλοκή τόσο της ιογενούς όσο και της μικροβιακής μηνιγγίτιδας είναι η κώφωση. Επίσης, στις επιπλοκές περιλαμβάνονται οι εξής:
- Επιληψία,
- Μαθησιακές δυσκολίες,
- Προβλήματα οράσεως,
- Αλλαγές συμπεριφοράς,
- Κεφαλαλγία,
- Κόπωση,
- Απώλεια μνήμης,
- Δυσκολίες συγκέντρωσης.
Πρόληψη μηνιγγίτιδας
Ο εμβολιασμός αποτελεί το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης για την μηνιγγίτιδα. Τα εμβόλια που κυκλοφορούν δεν καλύπτουν όλα τα βακτήρια που προκαλούν βακτηριακή μηνιγγίτιδα. Αποτελεσματικά εμβόλια (κατά της μηνιγγίτιδας) κυκλοφορούν για το μηνιγγιτιδόκοκκο (στελέχη A, C, Υ και W135), τον πνευμονιόκοκκο και τον αιμόφιλο τύπου b.
Τα άτομα που διαμένουν στο ίδιο σπίτι ή έρχονται σε επαφή με πάσχοντα από μηνιγγιτιδόκοκκο θα πρέπει να λαμβάνουν αντιμικροβιακή αγωγή ως προφύλαξη.
Όσον αφορά στην ιογενή μηνιγγίτιδα, διαθέσιμα εμβόλια υπάρχουν για την πρόληψη της πολιομυελίτιδας, ιλαράς, παρωτίτιδας, ανεμοβλογιάς, γρίπης, λύσσας, και ορισμένων αρμποϊών.
Το σημάδι στο δέρμα από μηνιγγίτιδα: Πώς γίνεται το “τεστ με το ποτήρι”
Ένα εξάνθημα που δεν υποχωρεί (“εξαφανίζεται” όταν του ασκείτε πίεση είναι ένα σημάδι μηνιγγοκοκκικής σηψαιμίας (μηνιγγοκοκκικά βακτήρια μπορεί να προκαλέσουν μηνιγγίτιδα και σηψαιμία).
Μηνιγγίτιδα – Τα άτομα με σηψαιμία μπορεί να αναπτύξουν ένα εξάνθημα από μικροσκοπικά «σπυράκια», που μπορεί να εξελιχθούν σε μωβ μώλωπες.
Αυτού του τύπου το εξάνθημα στο δέρμα δεν “υποχωρεί” όταν του ασκείτε πίεση. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να ξέρετε πώς γίνεται το τεστ με το ποτήρι.
- Πιέστε την πλευρά ενός διαυγούς ποτηριού σταθερά στο σημείο του εξανθήματος
- Τα στίγματα/σπυράκια μπορεί αρχικά να “ξεθωριάσουν”
- Συνεχίστε να πιέζετε
- Το εξάνθημα με με κηλίδες/σπυράκια που δεν εξασθενεί/υποχωρεί υπό πίεση αποτελεί επείγουσα ιατρική κατάσταση
- Μην χάνετε χρόνο. Αν κάποιος είναι άρρωστος και χειροτερεύει, επικοινωνήστε άμεσα με έναν γιατρό!
Σε πιο σκούρα επιδερμίδα, το εξάνθημα μπορεί να είναι πιο δύσκολα διακριτό. Γι’ αυτό, εκτός από το τεστ με το ποτήρι, πρέπει να γνωρίζετε όλα τα σημάδια και τα συμπτώματα της μηνιγγίτιδας.
Δείτε το βίντεο:
Τι είναι το εξάνθημα;
- Τα μηνιγγοκοκκικά βακτηρίδια μπορούν να προκαλέσουν μηνιγγίτιδα και σηψαιμία
- Οι ασθενείς έχουν συχνά και τις δύο παθήσεις ταυτόχρονα
- Όταν τα βακτήρια εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος, πολλαπλασιάζονται γρήγορα και αρχίζουν να απελευθερώνουν ενδοτοξίνες (δηλητήρια) από την εξωτερική τους επικάλυψη
- Οι φυσικές άμυνες του σώματος έχουν μικρή επίδραση σε αυτά τα δηλητήρια και τελικά τα αιμοφόρα αγγεία καταστρέφονται. Καθώς προχωράει η σηψαιμία, επηρεάζει ολόκληρο το σώμα και μπορεί να προκαλέσει βλάβη, ή και κατάρρευση οργάνων. Το εξάνθημα που σχετίζεται με την σηψαιμία προκαλείται από διαρροή αίματος στους ιστούς κάτω από το δέρμα.
Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι η σηψαιμία μπορεί επίσης να προκαλέσει και άλλα πιο συγκεκριμένα συμπτώματα, όπως:
- Πυρετός με κρύα χέρια και πόδια
- Πόνος στις αρθρώσεις, ή στους μυς
- Ταχεία αναπνοή
- Σπασμοί του στομάχου και διάρροια
Ανησυχείτε για πιθανή μηνιγγίτιδα;
- Εάν ζείτε μόνοι σας, βεβαιωθείτε ότι έχετε πει σε κάποιον δικό σας άνθρωπο ότι δεν αισθάνεστε καλά. Μπορούν να σας ελέγξουν και να αναλάβουν δράση αν χρειαστεί
- Εμπιστευτείτε το ένστικτό σας. Άλλωστε, ξέρετε το σώμα σας και τους δικούς σας ανθρώπους καλύτερα από τον καθένα
- Περιγράψτε τα συμπτώματα και πείτε ότι νομίζετε ότι θα μπορούσε να είναι μηνιγγίτιδα, ή σηψαιμία
- Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να είναι δύσκολη. Εάν σας έχει ήδη δει γιατρός, αλλά εξακολουθείτε να ανησυχείτε, μην διστάσετε να αναζητήσετε εκ νέου ιατρική βοήθεια. Δεν είναι ντροπή να ανησυχείτε για την υγεία σας!
- Μην χάνετε χρόνο με ένα ύπουλο εξάνθημα. Αν κάποιος είναι άρρωστος και χειροτερεύει, πάρτε αμέσως ιατρική βοήθεια!