Πώς η άνοδος του Αλέξη Τσίπρα στην εξουσία σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή
Σαν σήμερα, στις 25 Ιανουαρίου 2015, η Ελλάδα βρέθηκε μπροστά σε μια ιστορική πολιτική καμπή.
Οι βουλευτικές εκλογές εκείνης της ημέρας δεν αποτέλεσαν απλώς μια ακόμη εκλογική αναμέτρηση, αλλά σηματοδότησαν μια βαθιά αλλαγή στο πολιτικό και κοινωνικό τοπίο της χώρας. Ο ΣΥΡΙΖΑ, με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα, κατέγραψε μια καθαρή νίκη, οδηγώντας για πρώτη φορά στην εξουσία μια κυβέρνηση με κορμό την Αριστερά.
Πώς διαμορφώθηκε το πολιτικό σκηνικό μετά τη νίκη
Οι εκλογές διεξήχθησαν σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο περιβάλλον. Η Βουλή είχε αδυνατήσει να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Δεκέμβριο του 2014, γεγονός που οδήγησε σε πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Η κοινωνία βρισκόταν σε κατάσταση έντονης κόπωσης έπειτα από χρόνια οικονομικής κρίσης, διαδοχικών μνημονίων και σκληρών μέτρων λιτότητας, ενώ η αμφισβήτηση του παραδοσιακού πολιτικού συστήματος ήταν διάχυτη.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε να εκφράσει την ανάγκη για πολιτική αλλαγή. Με βασικό μήνυμα την αποκατάσταση της κοινωνικής δικαιοσύνης και την επαναδιαπραγμάτευση των όρων δανεισμού της χώρας, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης τότε συγκέντρωσε ποσοστό 36,34% και κατέλαβε 149 έδρες στη Βουλή, χάνοντας την αυτοδυναμία για μόλις δύο έδρες. Το αποτέλεσμα αποτυπώθηκε στη συλλογική μνήμη με τη φράση «πρώτη φορά Αριστερά», η οποία έμελλε να γίνει σύνθημα αλλά και σημείο αναφοράς της περιόδου.
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, ο Αλέξης Τσίπρας απηύθυνε μήνυμα νίκης από το κέντρο της Αθήνας, κάνοντας λόγο για μια «νέα σελίδα» στην ιστορία της χώρας. Για τον σχηματισμό κυβέρνησης, ο ΣΥΡΙΖΑ προχώρησε σε συνεργασία με τους Ανεξάρτητους Έλληνες, υπό τον Πάνο Καμμένο, μια συμμαχία που προκάλεσε συζητήσεις λόγω της ιδεολογικής της ιδιαιτερότητας, αλλά εξασφάλισε την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Η ανάληψη της εξουσίας από τον ΣΥΡΙΖΑ θεωρήθηκε τότε όχι μόνο εθνικό, αλλά και ευρωπαϊκό γεγονός. Πολλοί αναλυτές είδαν στη νίκη αυτή μέρος ενός ευρύτερου ρεύματος αμφισβήτησης των κατεστημένων πολιτικών δυνάμεων, που εκείνη την περίοδο αναδυόταν σε αρκετές χώρες της Ευρώπης. Η ελληνική περίπτωση, ωστόσο, είχε ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της κρισιμότητας της οικονομικής κατάστασης και των ανοιχτών μετώπων με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ βρέθηκε από την πρώτη στιγμή αντιμέτωπη με δύσκολες αποφάσεις. Οι διαπραγματεύσεις με τους δανειστές, το δημοψήφισμα του Ιουλίου 2015 και η υπογραφή του τρίτου μνημονίου ανέδειξαν τα όρια αλλά και τις αντιφάσεις της πολιτικής αλλαγής που είχε υποσχεθεί η νέα ηγεσία. Παρά τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί, η διακυβέρνηση εξελίχθηκε σε μια περίοδο έντονων συμβιβασμών και σκληρών πολιτικών διλημμάτων.
Έντεκα χρόνια μετά, το αποτέλεσμα των εκλογών του 2015 εξακολουθεί να συζητείται και να αξιολογείται από διαφορετικές οπτικές. Για άλλους αποτέλεσε μια κορυφαία στιγμή δημοκρατικής έκφρασης και ελπίδας, ενώ για άλλους ένα παράδειγμα των δυσκολιών που αντιμετωπίζει κάθε κυβέρνηση όταν έρχεται αντιμέτωπη με τις πραγματικότητες της εξουσίας. Σε κάθε περίπτωση, η 25η Ιανουαρίου 2015 παραμένει μια ημερομηνία-ορόσημο που άλλαξε τη ροή της σύγχρονης ελληνικής πολιτικής ιστορίας.